"Dolaylı Hayvan" Üzerine Gülenay Börekçi İle e-Röportaj

Gülenay Börekçi ile 2 Aralık 2009’da yapılmış bu röportaj metni, yeniden kurgulanmış bir biçimde HaberTürk gazetesinin 13 Aralık 2009 tarihli Pazar ekinde yayımlandı.


G.B.: Eski dönemlerin inanışları bugünkü inanç sistemimize uymuyor olabilir, ama onlar aynı zamanda bizi oluşturan geçmişin, kültürümüzün basamakları. Artık geçerliliği olmayan bir inanç sistemini yok saymanın sakıncaları var mıdır, nelerdir?E.K.: Dini inançlardan söz ettiğimizde son derece arkaik bir şeyden söz ediyoruz aslında. “Bugünkü inanç sistemimiz” dediğimizde, bilinen en eski dönemlerden başlayıp en son dini inanç sistemlerine kadar içinde pek çok düşünce ve inanç unsuru barındıran çok katmanlı bir bütünden söz ediyoruz. Örneğin yaratılışa, tufana ilişkin bugün inanılan şeylerin kökenleri Sümer’e kadar gidiyor. Ya da Gılgamış’ın macerası bugün de bize çok şey ifade edebiliyor. Temel insanlık durumu söz konusu olduğunda genel ilkeler açısından geçmişle bugün arasında temel bir farklılık olmadığı söylenebilir. Farklılıklar ayrıntılarda, inancın gerekçelendirilmesinde ya da rasyonalizasyonunda. İnanç sistemleri insanların soyutlama yetileri geliştikçe daha inceliyor, ayrıntılanıyor, derinleşiyor, çok katmanlı bir hal alıyor, dilsel anlatımı ve simgeleri billurlaşıyor. Dini düşünce en basitinden en karmaşığına, hayata, insana, varoluşa ilişkin bir şeyler söyleme ihtiyacına hizmet etmek zorundadır. Elbette günümüz insanını anlamak için sosyolojiye, psikolojiye vs. olduğu kadar din tarihine de ihtiyacımız var. Dinler arasında tarihsel bir karşılaştırma, ufkumuzu genişletir.